Monday, 18/01/2021 - 21:46|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử của Trường Mầm non xã Quân Chu

“ Một số biện pháp phát triển nhận thức cho trẻ thông qua hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi tại lớp 3 tuổi A2 trường Mầm non Xã Quân Chu năm học 2019 - 2020”.

 

      Khi nói đến trẻ mầm non không ai không biết trẻ ở lứa tuổi này rất thích tìm hiểu, khám phá môi trường xung quanh, bởi thế giới xung quanh thật bao la rộng lớn, có biết bao điều mới lạ hấp dẫn và còn có bao lạ lẫm khó hiểu, trẻ tò mò muốn biết, muốn được khám phá. Khám phá khoa học mang lại nguồn biểu tượng vô cùng phong phú, đa dạng, sinh động, đầy hấp dẫn với trẻ thơ, từ môi trường tự nhiên (cỏ cây, hoa lá, chim muông) đến môi trường xã hội (công việc của mỗi người trong xã hội, mối quan hệ của con người với nhau) và trẻ hiểu biết về chính bản thân mình, vì thế trẻ luôn có niềm khao khát khám phá, tìm hiểu về chúng. Khám phá khoa học về môi trường xung quanh đòi hỏi trẻ phải sử dụng tích cực các giác quan chính vì vậy sẽ phát triển ở trẻ năng lực quan sát, khả năng phân tích, so sánh, tổng hợp, nhờ vậy khả năng cảm nhận của trẻ sẽ nhạy bén, chính xác, những biểu tượng, kết quả trẻ thu nhận được trở nên cụ thể, sinh động và hấp dẫn hơn. Qua những thí nghiệm nhỏ trẻ được tự mình thực hiện trong độ tuổi mầm non sẽ hình thành ở trẻ những biểu tượng về chính là cơ sở khoa học sau này của trẻ.

      Căn cứ vào tài liệu hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non cho trẻ mẫu giáo. Căn cứ vào kế hoạch nhiệm vụ năm học 2019 – 2020 của trường Mầm non Xã Quân Chu .Căn cứ vào kết quả mong đợi của sáng kiến. Căn cứ vào mục tiêu, nội dung chăm sóc giáo dục Mầm non hiện nay là đổi mới phương pháp giáo dục Mầm non. Phương pháp giáo dục mầm non theo hướng lấy trẻ làm trung tâm trong mọi hoạt động,căn cứ vào nhu cầu khả năng phát triển của trẻ. Trẻ là chủ thể tích cực, giáo viên là người tạo cơ hội hướng dẫn, gợi ý các hoạt động tìm tòi, khám phá của trẻ. Trẻ chủ động tham gia các hoạt động giáo dục để phát triển khả năng và năng lực của cá nhân. Trong đó việc phát triển nhận thức cho trẻ 3- 4 tuổi ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện cơ thể trẻ. Nhận thấy việc phát triển nhận thức cho trẻ ở độ tuổi này là quan trọng tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “ Một số biện pháp phát triển nhận thức cho trẻ thông qua hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi tại lớp 3 tuổi A2 trường Mầm non Xã Quân Chu năm học 2019 - 2020”. là một trong những nội dung góp phần nâng câo chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ tại lớp tôi phụ trách.

Tôi chọn đề tài này với mục đích

  • Nhằm giúp trẻ phát triển nhận thức đặc biệt là thông qua hoạt động khám phá khoa học
  • Giúp trẻ thích học các hoạt động khám phá khoa học
  • Nhằm giúp trẻ mạnh dạn, tự tin bầy tỏ , trả lời cầu hỏi
  • Nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trong trường mầm non
  • Giúp cho giáo viên có những biện pháp thích hợp nhất định trong việc phát triển nhận thức cho trẻ thông qua hoạt động khám phá khoa học cho trẻ tại lớp mình phụ trách
  • Đối tượng nghiên cứu 
  • - Trẻ mẫu giáo 3 -4 tuổi lớp 3TA2 trường Mầm non Xã Quân Chu năm học 2019 – 2020

Tôi chọn các biện pháo thực hiện đề tài

* Biện pháp 1: Sử dụng đồ dùng trực quan, đa dạng phong phú phù hợp với nội dung hoạt động và hứng thú của trẻ .

Vì trẻ mẫu giáo bé rất thích cái đẹp, cái mới lạ, hấp dẫn nên khi sử dụng đồ dùng trực quan cô phải chú ý lựa chọn những đồ dùng đẹp, có màu sắc rõ ràng, rực rỡ, tươi tắn để gây sự hấp dẫn đối với trẻ, vì khi cô đưa ra những đồ dùng, đồ chơi đẹp thì những đồ dùng đồ chơi đó sẽ nổi bật lên trong lớp khiến trẻ thích thú ngắm nhìn, quan sát chúng kỹ hơn, để có thể dễ dàng khám phá ra những đặc điểm của đồ dùng đó.

       Cụ thể: Khi sử dụng tranh ảnh để dạy trẻ thì cô phải chọn những tranh còn mới, có màu sắc tươi tắn, đường nét rõ ràng, đẹp. Bức tranh vẽ phải giống với thực tế, có kích thước vừa phải để trẻ tri giác. Còn khi cô sử dụng các loại đồ chơi để dạy trẻ thì cô phải lựa chọn những đồ chơi còn mới, sạch sẽ, có hình dáng đẹp, giống với thực tế, có màu sắc hấp dẫn bởi chính màu sắc, hình dạng và tính thẩm mỹ của đồ chơi đã lôi cuốn sự chú ý của trẻ khiến trẻ tập trung chú ý quan sát để khám phá về đối tượng đó. Khi sử dụng vật thật thì cô phải chọn những vật tươi ngon có hình dạng đẹp, sạch sẽ, có màu sắc rõ ràng tươi tắn, có kích thước vừa phải, không độc hại, nguy hiểm cho trẻ. Khi lựa chọn những con vật thì cô phải chú ý chọn những con vật khoẻ mạnh, sạch sẽ, đáng yêu để khi cô đưa ra những vật thật sẽ gây ra cho trẻ sự cảm tình, thích thú khiến trẻ say mê khám phá đối tượng từ đó trẻ sẽ nắm bắt kiến thức một cách dễ dàng và sâu sắc hơn.

       Lên 3 tuổi, trẻ bắt đầu nhận biết thế giới xung quanh một cách khá rõ. Đây cũng là lúc trẻ hiếu động nhất vì muốn khám phá thế giới xung quanh và bản thân mình. Trẻ rất tỉ mỉ về các sự vật xung quanh, trẻ sẽ bắt dầu hành trình khám phá của mình thông qua các trò chơi nhất là những trò chơi giúp các bé hình thành và phát triển trí tưởng tượng, kích thích trí tò mò khoa học và sáng tạo.

    Trẻ ở lứa tuổi này chủ yếu vẫn là tư duy bằng trực quan hay còn gọi là tư duy hình tượng, do vậy quá trình cho trẻ tiếp cận với đối tượng và lựa chọn đối tượng cho trẻ quan sát cũng giữ một vai trò quan trọng. Đối tượng cho trẻ quan sát phải gần gũi, có tính thẩm mỹ, đảm bảo an toàn cho trẻ và phải mang tính giáo dục cao. Đặc biệt giáo viên phải tổ chức cho trẻ khám phá đối tượng một cách khoa học tránh lặp lại nhàm chán.

* Ví dụ: Trong chủ đề thực vật ở Hoạt động học: Khám phá về một số loại quả (Quả cam, quả chuối, quả xoài): Tôi sử dụng toàm bộ là quả thật tôi chọn những quả tươi ngon, có màu sác đẹp, để trẻ được khám phá và trải nghiệm để trẻ có những kiến thức cơ bản về một số loại quả quen thuộc như hình dáng, màu sác, mùi vị của quả đó. Khi trẻ khám phá quả cam trẻ biết được quả cam có hình tròn, khi chín vỏ màu vàng, khi chưa chín vỏ màu xanh, vỏ quả cam sần sùi, khi bổ quả cam bên trong quả cam có múi,và để ăn được quả cam trước tiên phải rủa sạch tay, rửa quả cam, gọt vỏ, và bổ quả cam, và khi ăn ăn phần múi quả cam, bỏ hạt, cho trẻ ăn thử quả cam trẻ biết được vị của quả cam khi chín có vị ngọt.

Ảnh trẻ đi hội chợ trái cây

Trẻ khám phá quả cam

* Biện pháp 2: Tích cực thay đổi các hình thức tổ chức các hoạt động cho trẻ khi tham gia các hoạt động khám phá khoa học.

- Rèn trẻ trong giờ học

     Khi tổ chức cho trẻ tiếp cận, khám phá đối tượng, tôi tiến hành quan sát và tìm hiểu khả năng của trẻ trong lớp, đồng thời cân nhắc các yếu tố thuận lợi về thời tiết, học liệu, phương tiện,sử dụng trong các hoạt động đó.Các hoạt động được lựa chọn cần đảm bảo cho tất cả trẻ đều được tham gia, kết hợp cả 3 hình thức cả lớp, nhóm, cá nhân.

      Hoạt động học là hoạt động chính để trẻ tiếp cận đối tượng, do vậy mỗi khi cho trẻ tiếp cận đối tượng nào đó tôi luôn coi trọng hình thức tổ chức, tìm ra những hình thức tổ chức linh hoạt sáng tạo, khơi gợi tính tò mò, kích thích trẻ tư duy tưởng tượng và lĩnh hội tri thức tự nhiên và có hiệu quả nhất.

     Ở từng hoạt động học tôi luôn tìm những hình thức vào bài khác nhau để tạo sự hấp dẫn cho trẻ, thu hút và đưa trẻ vào bài học một cách tự nhiên và thoải mái. Tùy từng đối tượng cụ thể mà tôi đưa ra cho trẻ tiếp cận như: Sử dụng máy chiếu, tranh ảnh, bài hát, câu đố, bài thơ, câu chuyện, vật thật, hiện tượng.

Ví dụ : Làm quen với con cua, trẻ đã tìm được đặc điểm của con cua có hai càng to, tám chân. Sau đó đặt câu hỏi gợi mở “ các con có biết con cua nó đi như thế nào không? ”Trẻ trả lời được là con cua bò ngang, tôi dùng que chỉ rõ, cua có mai cua, yếm cua cứng để bảo vệ cơ thể chúng.

     Như vậy không những trẻ biết được cua có những đặc điểm gì mà trẻ còn biết môi trườngsống của chúng, cách vận động, (Đi như thế nào ?) các bộ phận cơ thể ra sao. Nắm rõ đặc điểm trẻ quan sát rễ hơn, từ đó so sánh rất rõ ràng và phân loại cũng rất tốt. Ví dụ : Trong tiết dạy làm quen với động vật sống dưới nước.

Tôi cho trẻ thi “ đố vui ” hai đội ra câu đố cho nhau và giải câu đố đội bạn.
“ Nhà hình soắn lằm ở dước ao
Chỉ có một cửa ra vào mà thôi
Mang nhà đi khắp mọi nơi
Không đi đóng cửa nhỉ ngơi một mình .”
( Con ốc )
Con gì đầu bẹp .
Hai ngạnh hai bên
Râu ngắn vểnh lên
Mình trơn bóng nhỡn

( Con cá trê)

      Như vậy trẻ được câu đố rất vui vẻ hào hứng, kích thích tư duy, làm phong phú vốn từ và ngôn ngữ mạch lạc. Trong tiết dạy tôi cũng lồng ghép toán sơ đẳng, làm quen với con cua, cô và trẻ cùng đếm số chân cua .

Tôi đưa âm nhạc xen kẽ giữa các phần chuyển tiếp trong tiết dạy để tiết dạy thêm hàohứng, sôi động.Trong tiết dạy tôi cũng kích thích khẳ năng sáng tạo nghệ thuật của trẻ bằng cách gắn hoặc dán để hoàn thiện bức tranh .

     Tôi thường tổ chức các trò chơi trong tiết học. Các trò chơi động, trò chơi tĩnh đan xen nhau để tạo hứng thú, tiết dạy vui tươi, trẻ thêm phần hoạt bát nhanh nhẹn.

Ví dụ như trong hoạt động học:Trò chuyện về trường mầm non Quân Chu của bé.Tôi vào bài bằng một bài hát: Trường chúng cháu là trường mầm non và hỏi trẻ; Trường học của mình tên là gì? Lớp con là lớp mấy tuổi? Và sử dụng video cho trẻ xem về trường mầm non của bé , cho trẻ xem tranh ảnh về các cô các bác trong trường qua đó trẻ biết về trường lớp và các hoạt động diễn ra hàng ngày ở trường;

       Giữa các phần chuyển tiếp các hoạt động, cho trẻ trẻ hát, đọc thơ, dồng dao, vè theo chủ đề do các nhà thơ sáng tác và sưu tầm để vừa tạo hứng thú cho trẻ vừa để khắc sâu kiến thức giúp trẻ nhớ lâu hơn.

Ví dụ ở bài: “ Trò chuyện về tết trung thu ”Tôi xuất hiện video về tết trung thu cho trẻ xem về tết trung thu và hỏi trẻ: Các bạn nhỏ đang đi đâu? Tết trung thu có gì? Tết trung thu vào ngày nào hằng năm? Tết trung thu con được đi đâu? Bây giờ chúng mình cùng đi rước đèn với cô. Cô và trẻ đọc thơ:Trăng sáng ;Qua đó trẻ biết được tết trung thu các bạn được đi rước đèn dưới ánh trăng, trẻ được cùng các bạn đi phá cỗ, và trẻ biết tết trung thu vào ngày 15/8 âm lịch hằng năm, tết trung thu có chị Hằng và chú cuội.

Biện pháp 3: Tích cực tạo môi trường cho trẻ hoạt động và lồng ghép các hoạt động khám phá khoa học cho trẻ học ở mọi lúc mọi nơi trong các hoạt động trong ngày.

       Môi trường là yếu tố trực tiếp tác động hằng ngày đến trẻ. Môi trường trong lớp và ngoài lớp, trang trí lớp, môi trường học tập, môi trường vui chơi. có vai trò quan trọng đến giáo dục phát triển nhận thức cho trẻ đặc biệt trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo 3 – 4 tuổi

     Đối với việc trang trí môi trường lớp học tôi luôn quan tâm hàng đầu. Ở mỗi chủ đề tôi luôn dành thời gian nghiên cứu thiết kế môi trường lớp học sao cho phù hợp với chủ đề mà trẻ khám phá, tìm hiểu về các sự vật thông qua hình ảnh trang trí đó.

       Bên cạnh đầu tư trang trí phù hợp với chủ đề, bản thân cũng chú trọng đến việc làm đồ dùng đồ chơi tự làm ở các góc và sắp xếp đồ dùng sao cho thu hút trẻ, vừa tạo cho trẻ khám phá, trải nghiệm thông qua hoat động góc. Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề: “Bản thân” ở góc nghệ thuật tôi luôn chuẩn bị các nguyên vật liệu để trẻ tạo thành khuôn mặt học trẻ có thể gắn những bộ phận còn thiếu trên cơ thể.

    Thực tế cho thấy trẻ luôn muốn được khám phá về môi trường xung quanh ở mọi lúc, mọi nơi. Đây là hoạt động không thể thiếu được đối với trẻ mầm non. Bất cứ lúc nào trẻ cũng có thể đặt câu hỏi: Cái gì đây? Ai đây? Tại sao?.Khi trả lời những câu hỏi đó của trẻ là chúng ta đang cung cấp kiến thức về môi trường xung quanh cho trẻ. Cho trẻ khám phá khoa học về môi trường xung quanh ở mọi lúc, mọi nơi giúp trẻ có dịp được thực hiện hóa những gì trẻ đã được học trong hoạt động có chủ đích. Trẻ được tri giác, được trải nghiệm trực tiếp với đối tượng. Qua đó những kiến thức của trẻ được khắc sâu hơn. Do vậy tôi luôn tạo cơ hội cho trẻ được thăm quan, dạo chơi mọi lúc, mọi nơi giúp trẻ có niềm say mê hứng thú với môi trường xung quanh. Từ đó tạo tiền đề cho trẻ lĩnh hội tri thức tốt hơn, phát triển ở trẻ các giác quan và khả năng quan sát tinh tế với môi trường xung quanh.

      Để trẻ có nhiều thời gian và nhiều cơ hội khám phá tôi luôn chú trọng lồng ghép các hoạt động cho trẻ khám phá ở mọi lúc mọi nơi trong tất cả các hoạt động , trong chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ ở trường : Giờ đón trẻ, giờ trả trẻ, hoạt động chơi ở các góc, hoạt động chơi ở ngoài trời, giờ ăn và trong các hoạt động học khác. Trong các hoạt động đó trẻ khám phá qua hoạt động học khác, các trò chơi, bài hát, bài thơ, ca dao, bài đồng dao, được làm các bài tập, được xem các clip và được hướng dẫn thực hiện các kỹ năng cần thiết trong cuộc sống. Được tham gia khám phá, trải nghệm ở mọi lúc, mọi nơi, trong mọi hoạt động trẻ rất hứng thú và có thêm kiến thức về các sự vật hiện tượng xung quanh.

Ví dụ: Trong chủ đề “ Gia đình thân yêu ” khi cho trẻ chơi ngoài trời, tôi tạo cơ hội cho trẻ được khám phá các đồ chơi ngoài trời, biết tên gọi của đồ chơi, cách chơi với những đồ chơi đó, sự hợp tác, thân thiện với bạn bè trong khi chơi, có ý thức giữ gìn đồ dùng, đồ chơi của lớp, của trường.

- Còn trong giờ ăn tôi khi chia ăn cho trẻ tôi thường hỏi về trẻ về tên đồ dùng, dụng cụ chia ăn, chất liệu đồ dùng đó, hỏi trẻ về các món ăn, ích lợi của việc ăn uống đủ chất để trẻ biết trẻ cần ăn gì để lớn lên và khỏe mạnh. Thông qua những thức ăn hằng ngày của trẻ trong bữa ăn giúp trẻ nhận biết được một một số chất dinh dưỡng, giáo dục trẻ thói quen trong ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng , và hàng ngày trẻ ăn hết xuất ăn

- Khi cho trẻ tìm hiểu về một số loại hoa, tôi sưu tập tranh ảnh, hình ảnh, một số loại hoa khác nhau cho trẻ quan sát và đặc biệt là tôi sử dụng hoa thật tôi chọn hoa có màu sắc tươi sáng, và chọn những loại hoa quen thuộc và gần gũi với trẻ cho trẻ quan sát như: Hoa Hồng, hoa Cúc, hoa Đồng tiền để trẻ được khám phá và nhận xét về các loại hoa đó.

- Trong hoạt động dạo chơi ngoài trời: Tổ chức cho trẻ dạo chơi thăm quan ngoài trời: Quan sát vườn hoa, cây cảnh

Hình ảnh cho trẻ tăm góc thiên nhiên

hình ảnh Chăm sóc cây và trò chuyện về một số loại cây xanh ở góc thiên nhiên của lớp

* Kết quả đạt được sau khi áp dụng các biện pháp phát triển nhận thức cho trẻ 3 – 4 tuổi thông qua hoạt động khám phá khoa học tại lớp tôi phụ trách

* Về phía trẻ:

- Hiện nay trẻ của lớp tôi đã có những chuyển biến rõ rệt về nhận thức thông qua hoạt động khám phá khoa học như: Thích khám phá, tìm hiểu về đặc điểm cấu tạo công dụng lợi ích của đồ vật thích đặt câu hỏi để hiểu biết sâu hơn về những đồ vật mà trẻ cần khám phá; thích đặt câu hỏi cho cô giáo và các bạn.

- Trẻ có nề nếp, tham gia tích cực vào hoạt động khám phá, trẻ có nhận thức tốt hơn, chú ý vào nội dung khám phá hơn, trẻ mạnh dạn thích nêu ý kiến của mình trẻ đạt các chỉ số về phát triển nhân thức, trẻ thích tìm tòi khám phá các sự vật hiện tượng xung quanh, trẻ thích trả lời câu hỏi .

- Mặc dù sự tiến bộ hơn so với đầu năm nhưng do thời gian thực hiện bi dán đoạn do nghỉ dịch Covid - 19, song nó đã phần nào chứng minh cho việc đưa ra một số biện pháp phát triển nhận thức cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua hoạt động khám phá khoa học là hợp lý và đúng đắn. Có thể khẳng định các biện pháp được sử dụng trong sáng kiến là phù hợp với trình độ lứa tuổi của trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi tại lớp 3 tuổi A2, có thể triển khai áp dụng ở trong trường mầm non xã Quân Chu

* Một số hình ảnh

 

                                                                                    Hình ảnh trẻ đi hội chợ trái cây 

                                                                                                                                                

                                                      Hình ảnh: trẻ khám phá quả Cam

 

    

Tác Giả: Nguyễn Thị Huyền

Tác giả: Nguyễn Thị Huyền
Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 124
Hôm qua : 117
Tháng 01 : 2.361
Năm 2021 : 2.361